صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )

106

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )

( 1778 ) السِنِين : جمع « سنة » ، سالهاى قحطى ، قحط سالى . ( 1779 ) المَضَايِقُ الوَعْرَة : تنگناهاى سخت . ( 1780 ) اجَاءَتْنَا : ما را به آمدن واداشت ، مجبور كرد . ( 1781 ) الْمَقَاحِط : جمع « مقحطة » ، سالهاى خشك و بىحاصل . ( 1782 ) تَلَاحَمَتْ عَلَيْنَا : بما رسيد ، بر ما وارد شد . ( 1783 ) الْوَاجِم : كسى كه از شدت حزن نتواند سخن بگويد . ( 1784 ) الْحَيَا : سرسبزى ، باران . ( 1785 ) الْقِيعَان : جمع « قَاع » ، زمينهاى صاف و هموار كه خالى از كوه و تپه است . ( 1786 ) الْبُطْنَان : جمع « بطن » ، زمينهاى پست و پائين . ( 1787 ) تَسْتَوْرِقُ الاشْجَارَ : درختان را پر برگ مىسازد . خطبهء 144 . ( 1788 ) كَشَفَ الْخَلْقَ : از احوال مردم در هر حالتى مطلع است . ( 1789 ) بَوَاء : مصدر « باء باء فلان به فلان » : به انتقام خون او ، كشته شد . ( 1789 ) الْعِقَاب : كيفر ، مجازات . ( 1790 ) الآجِن : آبى كه رنگ و طعمش تغيير كرده است ، در اينجا لذات دنيا را حضرت ، به آبى تشبيه نموده كه نوشيدنش گوارا نيست . ( 1791 ) بَسِىءَ بَسِئَ بِهِ : با آن انس و الفت گرفت . ( 1792 ) خَلَائِقُهُ : ملكاتى كه در شخصيت انسان راسخ و استوار شده است . ( 1793 ) لَا يَحْفِلُ : اعتنا نمىكند ، اهميت نمىدهد . ( 1794 ) الْحُطَام : در اصل به گياه خشكيدهء خرد شده گفته مىشود و در اينجا اشاره است به متاع فانى دنيا . خطبهء 145 . ( 1795 ) تَنْتَضِل : تير مىاندازد . ( 1796 ) يَخْلَق : كهنه مىشود . ( 1797 ) الْمَهْيَع : راه روشن . ( 1798 ) عَوَازِم الامُورِ : امور قديمه ، دستورات حتمى و قطعى كه در صدر اسلام جزء دين بوده است . خطبهء 146 . ( 1799 ) الْقَيِّم بِالامْرِ : زمامدار ، خليفه ، حكمران . ( 1800 ) النِظَام : رشته اى كه با آن مهره‌هاى